Kurumsal web sitesi projesinde en pahalı hatalar çoğu zaman yazılım geliştirme sırasında değil, daha ilk ekran tasarlanmadan önce yapılır. Sitenin ne işe yarayacağı net değilse, kapsam sürekli değişiyorsa veya içerikler son dakikaya bırakılmışsa iyi bir tasarım ekibi bile projeyi gereksiz revizyonlardan kurtaramaz.
Bu nedenle ajans ya da yazılım firması seçmeden önce işletmenin bazı kararları kendi içinde netleştirmesi gerekir.
Önce sitenin ne yapmasını beklediğinizi belirleyin
“Modern bir web sitesi istiyoruz” proje hedefi değildir. Modernlik yoruma açıktır ve projenin başarısını ölçmeye yardımcı olmaz.
Daha işe yarar hedefler şunlar olabilir:
-
Yeni müşterilerin hizmetleri daha kolay anlamasını sağlamak
-
Satış ekibine gelen niteliksiz talepleri azaltmak
-
Teklif veya randevu taleplerini web sitesi üzerinden toplamak
-
İhracat yapılan ülkeler için çok dilli bir yapı kurmak
-
Ürün kataloğunu satış ekibinin de kullanabileceği şekilde düzenlemek
-
Bayilerin veya müşterilerin belirli verilere giriş yapabileceği özel bir alan oluşturmak
-
Mevcut sitenin hız, mobil kullanım veya yönetim sorunlarını çözmek
Aynı tasarım, bu hedeflerin her biri için doğru çözüm olmayabilir.
Örneğin satış odaklı bir hizmet şirketinin sitesinde ziyaretçiyi doğru hizmete yönlendirmek ve iletişime geçmesini kolaylaştırmak öncelikli olabilir. Üretici bir işletmede ürün grupları, teknik dokümanlar ve ihracat pazarlarına yönelik içerikler daha merkezi bir yerde durabilir.
Projenin başında “Bu site yayına girdikten sonra neyin daha iyi çalışmasını istiyoruz?” sorusuna açık bir cevap verebilmek sonraki kararları ciddi biçimde kolaylaştırır.
Kapsamı teklif almadan önce mümkün olduğunca görünür hâle getirin
Web sitesi fiyatlarının firmadan firmaya çok farklı çıkmasının nedenlerinden biri, aynı kelimelerle aslında farklı projelerin tarif edilmesidir.
“Kurumsal web sitesi” tek başına yeterli bir kapsam değildir.
Şu ihtiyaçların baştan konuşulması gerekir:
Kaç farklı sayfa veya sayfa tipi olacak? Ürün ya da hizmet kataloğu bulunacak mı? Birden fazla dil kullanılacak mı? Blog, referans, ekip, bayi veya şube yapısı gerekiyor mu? Kullanıcıların dosya indireceği alanlar olacak mı? Formlar hangi bilgileri toplayacak? Form verileri yalnızca e-posta mı gönderecek, yoksa CRM gibi başka bir sisteme mi aktarılacak? Yönetim panelinden hangi alanların değiştirilebilmesi gerekiyor?
Küçük görünen bir ayrıntı bile geliştirme kapsamını değiştirebilir.
Örneğin “bayilerimizi haritada göstermek istiyoruz” talebi birkaç sabit adres göstermeyi de ifade edebilir, yüzlerce bayinin yönetim panelinden eklenip filtrelenebildiği ayrı bir sistem geliştirmeyi de.
Teklifleri karşılaştırırken sadece toplam bedele bakmak bu yüzden yanıltıcıdır. Firmaların aynı kapsamı fiyatlandırıp fiyatlandırmadığını kontrol etmek gerekir.
Tasarımdan önce içerik haritası çıkarın
Bir web sitesinin sayfa yapısını yalnızca menü isimlerinden ibaret düşünmek sık yapılan bir hata.
Önce kullanıcıların hangi bilgiye ihtiyaç duyduğu belirlenmeli, ardından bu bilginin sitede nerede bulunacağı tasarlanmalıdır.
Bir üretici firma için örneğin şu yapı gerekebilir:
Ürünler → Ürün grubu → Ürün detay sayfası → Teknik özellikler → Dokümanlar → Teklif talebi
Bir danışmanlık şirketinde ise ziyaretçinin yolu tamamen farklı olabilir:
Hizmetler → Uzmanlık alanı → Çalışma biçimi → Referanslar → İletişim
Bu yapı baştan düşünülmediğinde proje sırasında yeni sayfalar ortaya çıkar, menüler birkaç kez değişir ve tasarlanmış ekranların yeniden ele alınması gerekir.
Piasoft'un kurumsal web tasarım yaklaşımında da süreç ihtiyaç analiziyle başlayıp planlama, tasarım, geliştirme ve yayın adımlarıyla ilerliyor. Piasoft Web Tasarım hizmetini inceleyin
İçerikleri proje sonuna bırakmayın
Kurumsal web sitesi projelerinde en sık geciken işlerden biri içeriktir.
Tasarım tamamlandığında şirket tanıtım yazısının henüz hazırlanmamış olması, ürün fotoğraflarının farklı klasörlerde aranması veya İngilizce içeriklerin çevrilmemiş olması teknik ekibin çözebileceği sorunlar değildir.
Proje başlamadan önce en azından şu malzemelerin durumu belli olmalıdır:
-
Logo ve kurumsal kimlik dosyaları
-
Firma tanıtımı
-
Hizmet veya ürün açıklamaları
-
Ürün görselleri
-
Referanslar
-
Sertifika ve belgeler
-
Ekip bilgileri gerekiyorsa çalışan fotoğrafları
-
Şube, bayi veya iletişim bilgileri
-
Katalog ve teknik dokümanlar
-
Yasal metinler
-
Yabancı dil içerikleri
Bütün metinlerin ilk gün hazır olması şart değildir. Kimin hazırlayacağı ve hangi tarihte teslim edeceği belli olmalıdır.
İçeriğin olmadığı yerde tasarım ekibi genellikle geçici metinlerle çalışır. Gerçek içerikler geldiğinde başlıkların uzunluğu, ürün sayısı veya görsellerin oranı tasarımla uyuşmayabilir. Böylece aslında içerik kaynaklı olan problem tasarım revizyonuna dönüşür.
Rakip örnekleri verin ama “bunun aynısını” istemeyin
Beğendiğiniz web sitelerini proje ekibiyle paylaşmak faydalıdır. Buradaki amaç başka bir sitenin tasarımını kopyalamak değil, beklentiyi tarif etmektir.
“Bu sitenin ürün filtrelemesini kullanışlı buluyoruz.”
“Ana sayfadaki yoğun görsel kullanımı bize uygun değil.”
“Referansların sektörlere göre ayrılması bizim için de mantıklı.”
“Mobil menü yapısı hoşumuza gidiyor.”
Bu tür notlar tasarım ekibine çok daha fazla bilgi verir.
Sadece birkaç bağlantı gönderip “bunlar gibi olsun” demek ise yorum alanını fazlasıyla geniş bırakır. Bir kişinin beğendiği şey renkler olabilir, diğerinin kastettiği sayfa düzenidir. Tasarımcı da üçüncü bir özelliğe odaklanabilir. İnsanlar aynı ekrana bakıp üç farklı şey görebiliyor. Web projeleri bu küçük mucizeden nasibini fazlasıyla alıyor.
Karar verecek kişiyi baştan belirleyin
Projede kimin geri bildirim vereceği, kimin son kararı alacağı ve hangi kişilerin yalnızca bilgilendirileceği açık olmalıdır.
Beş yöneticinin tasarımı ayrı ayrı değerlendirdiği projelerde sorun genellikle fikir çeşitliliği değil, karar mekanizmasının olmamasıdır.
Bir yönetici menünün sadeleşmesini isterken başka biri yeni menüler ekleyebilir. Pazarlama ekibi büyük görseller ister, satış ekibi ürünleri ilk ekrana taşımak isteyebilir. Her görüş ayrı ayrı tasarıma uygulanmaya çalışıldığında ortaya tutarlı bir web sitesi çıkmaz.
Şirket içinde görüşler toplanabilir. Proje ekibine ise mümkünse tekleştirilmiş geri bildirim iletilmelidir.
“Logo biraz küçük olmuş” gibi bir revizyon talebi uygulanabilir.
“Sayfa bizi tam yansıtmadı” ise önce açıklanması gereken bir yorumdur.
Neyin sorun olduğu tarif edilirse ekip çözüm üretebilir.
Revizyon sürecinin nasıl işleyeceğini öğrenin
Teklif veya sözleşmede revizyon mekanizmasının açık olması gerekir.
Kaç tasarım alternatifi sunulacak? Ana sayfa onaylandıktan sonra iç sayfalar nasıl hazırlanacak? Tasarım onaylandıktan sonra kapsamlı değişiklik yapılırsa ne olacak? Revizyonlar hangi kanaldan iletilecek? Kapsam dışı talepler nasıl fiyatlandırılacak?
Bunlar önemsiz sözleşme ayrıntıları değildir. Projenin günlük çalışma biçimini belirler.
Özellikle “sınırsız revizyon” kulağa avantajlı gelebilir fakat asıl ihtiyaç sınırsız değişiklik hakkından çok iyi yönetilen bir onay sürecidir.
Doğru analiz edilmiş bir projede tasarımın her hafta başka bir yöne dönmesi zaten beklenmez.
Mobil görünümü sonradan kontrol edilecek bir ayrıntı gibi görmeyin
Masaüstünde iyi görünen bir tasarımın telefonda otomatik olarak iyi çalışacağı varsayılamaz.
Menüler, tablolar, formlar, butonlar, ürün filtreleri, görsel galeriler ve uzun başlıklar küçük ekranda ayrıca değerlendirilmelidir.
Özellikle web sitesinden teklif, rezervasyon veya iletişim talebi toplanıyorsa formların telefonda rahat doldurulabilmesi gerekir. Kullanıcının altı alanı doldurduktan sonra yanlış biçimde yazılmış bir telefon numarası yüzünden bütün formu yeniden doldurması gibi küçük görünen sorunlar doğrudan iş kaybına dönüşebilir.
Proje görüşmesinde mobil tasarımın nasıl ele alınacağını sorun ve test aşamasına gerçek telefon kullanımını da dahil edin.
Yönetim panelinde gerçekten neyi yönetmek istediğinizi belirleyin
“Siteyi kendimiz güncellemek istiyoruz” talebi de tek başına yeterince açık değildir.
Firma ekibi hangi alanları değiştirecek?
Blog yazıları mı? Ürünler mi? Ana sayfa banner'ları mı? Referanslar mı? Menü yapısı mı? Teknik dokümanlar mı? SEO başlıkları mı?
Her alanın yönetilebilir hâle getirilmesi teknik olarak mümkün olabilir fakat her şeyi kullanıcıya açmak her zaman doğru değildir. Tasarım bütünlüğünü bozabilecek veya teknik hata oluşturabilecek alanların kontrollü kalması daha sağlıklı olabilir.
Piasoft, geliştirdiği kurumsal web sitelerinde içeriklerin yönetim paneli üzerinden güncellenebilmesine yönelik yapılar sunduğunu belirtiyor.
SEO beklentisini “Google'da ilk sıraya çıkacağız” seviyesinde bırakmayın
Web sitesi geliştirme sürecinde SEO açısından konuşulması gereken konular daha somuttur.
Sayfa adresleri nasıl oluşturulacak? Başlık ve açıklamalar yönetilebilecek mi? Mobil yapı düzgün mü? Arama motorlarının sayfaları taramasını engelleyen teknik sorunlar var mı? Eski bir site yenileniyorsa mevcut adresler nasıl taşınacak? Silinen veya adresi değişen sayfalar için yönlendirme yapılacak mı? Görseller gereksiz yere ağır mı? Site haritası ve temel teknik yapı hazırlanıyor mu?
Özellikle mevcut ve organik trafik alan bir web sitesi yenileniyorsa URL değişiklikleri plansız yapılmamalıdır. Eski sitenin sayfa adresleri çıkarılmalı ve yeni yapıyla eşleştirilmelidir.
Tasarımı yenilerken yıllardır arama motorlarında görünen sayfaları yanlışlıkla ortadan kaldırmak fazlasıyla gerçek bir risktir.
Entegrasyonları sonradan ortaya çıkan “küçük ek işler” olarak görmeyin
Kurumsal siteler artık çoğu zaman tek başına çalışan sistemler değildir.
Formların CRM'e aktarılması, ERP'den ürün bilgilerinin alınması, kariyer başvurularının farklı bir sisteme gönderilmesi, ödeme altyapısı, rezervasyon sistemi, bayi girişi veya özel müşteri panelleri gündeme gelebilir.
Bu ihtiyaçlar varsa proje başında belirtilmelidir.
“İletişim formu olacak” ile “formdan gelen müşteri bilgisi otomatik olarak CRM'de fırsat kaydı oluşturacak” aynı iş değildir.
Standart bir web sitesinin ötesinde şirket süreçlerine özel işlevler gerekiyorsa web tasarım ile özel yazılım ihtiyacını birbirinden ayırmak gerekir. Piasoft da özel paneller, süreç otomasyonları, veri yönetimi ve ERP/CRM gibi kurumsal sistemlerle entegrasyon gerektiren projeleri web yazılım kapsamında ele alıyor. Piasoft'un web tasarım ve yazılım yaklaşımını inceleyin
Alan adı, hosting ve erişimlerin kime ait olduğunu bilin
Teknik hizmetler tamamen ajans tarafından yönetilse bile işletme şu bilgilerin nerede tutulduğunu bilmelidir:
Alan adı hangi firma üzerinden kayıtlı? Kimin adına kayıtlı? Hosting nerede? SSL nasıl yönetiliyor? Kurumsal e-postalar aynı sunucuda mı? DNS kayıtlarına kim erişebiliyor? Site dosyalarının ve veritabanının yedeği nasıl alınıyor?
Alan adı veya hosting hesabının yıllar önce şirketten ayrılmış bir çalışanın kişisel e-posta adresine bağlı çıkması şaşırtıcı derecede yaygın bir sorundur.
Kritik hesapların mümkünse şirkete ait kurumsal adreslerle açılması ve erişim bilgilerinin kontrollü biçimde saklanması gerekir.
Piasoft, web tasarım projelerinde alan adı, hosting ve SSL altyapısının proje ihtiyacına göre sağlanabildiğini belirtiyor.
Yayına alma gününü projenin bittiği gün olarak düşünmeyin
Site yayına alınmadan önce yalnızca tasarıma bakmak yetmez.
Formlar gerçekten e-posta gönderiyor mu? Telefon ve e-posta bağlantıları çalışıyor mu? Mobil ekranlarda taşma var mı? Eski adreslerin yönlendirmeleri tamamlandı mı? Analitik araçları doğru çalışıyor mu? Arama motorlarının siteyi indekslemesini engelleyen geçici ayarlar kaldırıldı mı? Yönetim paneli kullanıcıları açıldı mı? Yedekleme sistemi çalışıyor mu?
Mümkünse yayından hemen önce içerik, teknik altyapı ve kullanıcı deneyimi için ayrı kontroller yapılmalıdır.
Bir de işletme tarafında onay verecek kişinin yayın gününde ulaşılabilir olması gerekir. Son kontrol sırasında yanlış telefon numarası veya eski fiyat listesi fark edildiğinde kimin karar vereceğinin üç saat tartışılması teknoloji problemi sayılmaz, insanlık kendi başına halletmiştir onu.
Yayın sonrası desteğin kapsamını sözleşmeden önce konuşun
Bir web sitesi yayınlandıktan sonra yıllarca hiç dokunulmadan çalışacak sabit bir broşür değildir.
Sunucu ortamları değişir. Yazılım bileşenleri güncellenir. Yeni tarayıcı sürümleri çıkar. İçerikler değişir. Yeni ihtiyaçlar oluşur. Bir süre sonra şirket “şu forma iki alan ekleyelim” veya “artık yeni bir ürün grubumuz var” diyebilir.
Bu nedenle bakım ve destek hizmetinin kapsamı proje başında bilinmelidir.
Teknik hata olduğunda kim ilgilenecek? Güncellemeler dahil mi? İçerik değişiklikleri destek kapsamında mı? Yeni geliştirmeler ayrıca mı fiyatlandırılıyor? Yedekler tutuluyor mu? Destek talepleri hangi kanaldan iletiliyor?
Piasoft, yayın sonrası bakım ve destek hizmetlerinde teknik kontroller, güvenlik güncellemeleri, performans iyileştirmeleri, hata düzeltmeleri ve sistem stabilitesine yönelik işlemleri ayrı bir süreç olarak sunuyor. Bakım ve Destek hizmetinin kapsamını inceleyin
İyi bir başlangıç için ajansa ne vermelisiniz?
İlk toplantıya yalnızca “yeni bir site yaptırmak istiyoruz” bilgisiyle gitmek yerine kısa bir proje dosyası hazırlamak görüşmeleri ciddi biçimde verimli hâle getirir.
Dosyanın onlarca sayfalık olması gerekmez. Şunlar çoğu proje için yeterli bir başlangıç sağlar:
Şirket: Ne yapıyorsunuz, temel ürün veya hizmetleriniz neler?
Projenin nedeni: Mevcut site neden değişiyor veya yeni site neden kuruluyor?
Hedef: Site üzerinden hangi iş sonucunu elde etmek istiyorsunuz?
Hedef kitle: Siteyi ağırlıklı olarak kimler kullanacak?
İçerik: Mevcut içerikler korunacak mı, yeniden mi hazırlanacak?
Diller: Hangi diller kullanılacak?
Özel fonksiyonlar: Form, üyelik, bayi sistemi, katalog, entegrasyon veya özel panel gerekiyor mu?
Örnekler: Beğendiğiniz ve özellikle beğenmediğiniz birkaç site var mı?
Sorumlular: Şirket içinde projeyi kim takip edecek ve kim onay verecek?
Takvim: Yayına girilmesi gereken gerçek bir tarih var mı?
Teknik durum: Mevcut alan adı, hosting, e-posta ve üçüncü taraf sistemler neler?
Bu bilgiler hazır olduğunda ajansın da doğru soruları sorması kolaylaşır.
Kurumsal web sitesi projesinin sağlıklı ilerlemesi, müşterinin bütün teknik ayrıntıları bilmesini gerektirmez. Teknik kararların önemli kısmı zaten işi yapan ekibin sorumluluğundadır. Müşteri tarafının asıl sorumluluğu iş hedefini, kapsamı, içeriği ve karar mekanizmasını netleştirmektir.
Proje ekibinin sorumluluğu ise bu ihtiyaçları analiz etmek, teknik seçeneklerin sonuçlarını anlaşılır biçimde anlatmak, kapsamı görünür hâle getirmek ve süreci kontrol edilebilir adımlarla yürütmektir.
Piasoft, web tasarım ve özel yazılım projelerini ihtiyaç analizi, planlama, uygulama, test, yayın ve devamındaki bakım-destek aşamaları üzerinden yönetiyor. Proje başlamadan önce kapsamınızı birlikte netleştirmek için Piasoft ile iletişime geçebilirsiniz.